ຫໍພຣະແກ້ວ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ ທາງປະຫວັດສາດ

ເມືອງວຽງຈັນ ແມ່ນເມືອງໜຶ່ງທີ່ເກົ່າແກ່ຂອງລາວ ຕັ້ງຢູ່ຕາມລ່ອງແມ່ນໍ້າຂອງ ຕອນກາງ ເປັນເມືອງທີ່ມີບົດບາດ ແລະ ເປັນໃຈກາງທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ສັງຄົມ ຜ່ານໄລຍະປະຫວັດສາດອັນຍາວນານ ປະມານ 1.200 ກວ່າປີມາແລ້ວ, ເຄີຍໄດ້ພົວພັນແລກປ່ຽນ ວັດທະນະທຳກັບຈີນ ແລະ ອິນເດຍບູຮານ ກໍຄືກັບປະເທດອື່ນໆ ຢູ່ອາຊີອາຄະເນ.
ເມືອງວຽງຈັນ ພາຍຫລັງທີ່ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ສະຖາປະນາອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຢູ່ເມືອງຊວາ (ຊຽງດົງ, ຊຽງທອງ, ປັດຈຸບັນ ແມ່ນຫລວງພຣະບາງ), ໃນປີ ພ.ສ 1896 (ຄສ1353) ແລະ ໄດ້ເຕົ້າໂຮມບັນດາເມືອງລາວບູຮານ ເຂົ້າເປັນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເອກະລາດ ເອກະພາບ ເມື່ອປີ ພ.ສ 1900 (ຄ.ສ 1357) ວຽງຈັນກໍ່ໄດ້ສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍຕົວ ມາເລື້ອຍໆ.

ເມື່ອປີ ພ.ສ 2103 ( ຄ.ສ 1560 )ໄດ້ຮັບການສະຖາປານາ ຂຶ້ນເປັນ “ຈັນທະບູລີສີສະຕະນາຄະນາຫຸດອຸດຕະມະລາຊະທານີ” ຈຸດໃຈກາງຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຈາກນັ້ນ ເມືອງວຽງຈັນກໍ່ໄດ້ເປັນກຳລັງແຮງກໍ່ສ້າງພື້ນຖານເສດຖະກິດ ການເມືອງ ວັດທະນະທຳ ແລະ ສັງຄົມ ໃຫ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຮອບດ້ານ.
ພົງສາວະດານລາວກ່າວວ່າ: ເມືອງວຽງຈັນເປັນເມືອງໃຫຍ່ ມີເຂດປົກຄອງຕິດຕໍ່ກັບເມືອງ ມະລຸກຂະນະຄອນ, ສີໂຄດຕະບອງ (ແຂວງຄຳມ່ວນ) ແຕ່ບໍ່ທັນມີເອກະສານ ຂໍ້ມູນໃດໆມາຢັ້ງຢືນ ເປັນຫລັກຖານທີ່ແນ່ນອນເທື່ອ.
ຢູ່ໃນເຂດເມືອງວຽງຈັນນີ້ ເພິ່ນໄດ້ພົບເຫັນ ຮ່ອງຮອຍວັດທະນະທຳບູຮານຫລາຍ ເຊັ່ນ: ໃບເສມາຫີນ ສັນຍາລັກທາງພຸດທະສາສະໜາ ສະໄໝຕົ້ນ ທີ່ພຣະພຸດທະສາສະໜາ ເຂົ້າມາໃນຂົງເຂດນີ້ ສິລາຈາລຶກມອນ ພຣະພຸດທະຮູບຫີນ ສິລະປະ ບາຢອນ, ຂອມ ຮູບເຈົ້າໄຊຍະວໍຣະມັນ ທີ VII ກະສັດຂອມ ສະຕະວັດ ທີ XII ແລະ ອື່ນໆ ຈິ່ງຢັ້ງຢືນວ່າ: ເມືອງວຽງຈັນເປັນເມືອງບູຮານແທ້.
ໃນປີ ພ.ສ 2108 ( ຄ.ສ 1565 ) ຫໍພຣະແກ້ວ ກໍ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງຂຶ້ນ ຊຶ່ງເປັນໄລຍະໄລ່ເລຍກັບການສະຖາປານາ ເມືອງວຽງຈັນ ເປັນນະຄອນຫລວງ ຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໃຕ້ການນຳຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ໃນສະຕະວັດທີ XVI, ຫໍພຣະແກ້ວນີ້ ສ້າງຂຶ້ນເປັນບ່ອນປະດິດສະຖານ ຂອງພຣະແກ້ວມໍຣະກົດ (ພຣະພຸທະຮູບທ່ີ່ເຮັດດ້ວຍແກ້ວມໍຣະກົດ) ຫໍນີ້ຕັ້ງ ຢູ່ໃນເຂດພຣະລາດຊະວັງ ເຈົ້າຊີວິດ ໄກຈາກຝັງແມ່ນ້ຳຂອງ ປະມານ 150 ແມັດ.
ພຣະແກ້ວມໍຣະກົດ ແມ່ນມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ທີ່ມີຄຸນຄ່າສູງ ໄດ້ປະດິດຢູ່ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໃນສະຕະວັດທີ XVI ຫາ ສະຕະວັດທີ XVIII ຕາມພົງສາວະດານລາວ ໄດ້ບັນທືກໄວ້ວ່າ: ເມື່ອປີ ພ.ສ 2090 (ຄ.ສ 1547) ພຣະເຈົ້າ ໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ລາຊະໂອລົດຂອງ ພຣະເຈົ້າໂພທິສາລະລາດ ແຫ່ງນະຄອນຊຽງທອງ (ຫລວງພະບາງ) ໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາຂຶ້ນ ເປັນເຈົ້າຊີວິດໄປປົກຄອງອານາຈັກລ້ານນາ (ຊຽງໃໝ່) ຕາມຄຳຂໍຮ້ອງຂອງ ຊາວນະຄອນຊຽງໃໝ່ ໃນເວລານັ້ນ
ພຣະແກ້ວມໍລະກົດ ໄດ້ປະດິດສະຖານຢູ່ນະຄອນຊຽງໃໝ່ ນັ້ນແລ້ວ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ມີຄວາມເຫລື້ອມໃສ ໃນພຣະແກ້ວມໍລະກົດ ເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຈື່ງໄດ້ອັນເຊີນເອົາ ພຣະແກ້ວມໍຣະກົດ ມາປະດິດສະຖານໄວ້ນະຄອນຊຽງທອງ (ຫລວງພຣະບາງ) ເພື່ອຄວາມປອດໄພ ຍ້ອນວ່າເວລານັ້ນ ນະຄອນຊຽງໃໝ່ ເປັນເປົ້າໝາຍການຮຸກຮານຂອງ ພະມ້າ.
ຕໍ່ມາໃນປີ ພ.ສ 2103 (ຄ.ສ 1560) ໄດ້ຍົກຍ້າຍນະຄອນຫລວງ ຈາກນະຄອນຊຽງທອງ ລົງມາສ້າງຕັ້ງເມືອງວຽງຈັນ ເຖິງປີ ພ.ສ 2108 (ຄ.ສ 1565) ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ຈິ່ງໄດ້ໃຫ້ນາຍຊ່າງປຸກສ້າງ ຫໍພຣະແກ້ວຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນບ່ອນປະດິດສະຖານ ຂອງພຣະແກ້ວມໍຣະກົດ ຢູ່່ພາຍໃນບໍລິເວນພຣະລາດຊະວັງ ຂອງພຣະອົງເອງ, ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ພຣະແກ້ວມໍລະກົດ ໄດ້ປະດິດສະຖານ
ຢູ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຕະຫລອດຈົນມາເຖິງ ປີ ພ.ສ 2322 (ຄ.ສ 1779) ພຣະແກ້ວມໍລະກົດ ຈື່ງຖືກແມ່ທັບ ຂອງກຸງທົນບູລີ ຢືດໄປໄວ້ ບາງກອກ ນັບວ່າ ພຣະແກ້ວ ໄດ້ປະດິດສະຖານ ຢູ່ກຸງສີສະຕະນາຄະນາຫຸດ ດົນນານເຖິງ 219 ປີ. ເມື່ອເວລາຜ່ານມາ ເລີຍມາຮອດ ປີ ພ.ສ 2369 (ຄສ 1826 ) – ພ.ສ 2372 (ຄ.ສ 1829) ວຽງຈັນຖືກຈູດເຜົາ ຍ້ອນສົງຄາມ ຫໍພຣະແກ້ວ ກໍ່ຄືສິ່ງກໍ່ສ້າງອື່ນໆ ໄດ້ຖືກມ້າງເພໄປ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຮ້າງໄປຊົ່ວໄລຍະໜຶ່ງ.

ຫໍພຣະແກ້ວຖືກໄພສົງຄາມ ລັດຊະການທີ III ຂອງ ກຸງຣັດຕະນະໂກສິນ ໄດ້ອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ແມ່ທັບ ມາຈູດເຜົາວຽງຈັນ, ຜ່ານໄລຍະເວລາໜຶ່ງ ສະຕະວັດ XIX ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຖືກຖີ້ມປະຮ້າງໄປ ຈົນມາຮອດປະມານປີ ພ.ສ 2443(ຄ.ສ 1900) ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ຈິ່ງໄດ້ທະຍອຍກັນເຂົ້າມາຕັ້ງຫລັກແຫລ່ງ ຢູ່ນະຄອນວຽງຈັນ ແລະ ກໍ່ສ້າງນະຄອນວຽງຈັນຄືນໃໝ່ ໃນເວລານັ້ນ ຍັງເຫລືອແຕ່ຖານຊັ້ນລຸ່ມ ສ່ວນເສົາ ແລະ ຝາ ໄດ້ຖິ້ມປະເປັນຊາກທີ່ຫັກເພຕັ້ງຢູ່ເທົ່ານັ້ນ ສ່ວນຫລາຍມີແຕ່ເຄືອໄມ້ ຕົ້ນໄມ້ ເກີດຂຶ້ນຖ້ວມທັບໄປໝົດ.

ມາເຖິງປີ ພ.ສ 2479 ( ຄ.ສ 1936 ) ຈິ່ງໄດ້ມີການບູລະນະສ້ອມແປງຄືນໃໝ່ ເພິ່ນໄດ້ຮັກສາຜັງກໍ່ສ້າງເດີມຂອງຫໍພຣະແກ້ວ ໄວ້ເກືອບໝົດ ມີແຕ່ຫລັງຄາເທົ່ານັ້ນ ໄດ້ເຮັດໃໝ່.

ຫໍພຣະແກ້ວ ໄດ້ປະຕິສັງຂອນຄືນໃຫມ່ ໃນປັດຈຸບັນ ເປັນຫໍພິພິດທະພັນ ແລະ ເປັນບ່ອນທ້ອນໂຮມວັດຖຸບູຮານ.

ເຊີ່ງໄດ້ມີການເປີດໃຫ້ເຂົ້າຊົມ ຕັ້ງແຕ່ວັນຈັນ ຈົນເຖີງ ວັນ ອາທິດ.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *